
02.04.2007
Clemens Škoda, Wotrow
Přinošk na hłownej zhromadźiznje

Wjele korjenjow a zhromadny zdónk - symboliske znamjo třěšneho zwjazka Łužiskich Serbow.
Budź chwaleny Jězus Chrystus, witajće lubi Domowinjenjo, lubi Serbja, před dwěmaj lětomaj stejach hižo raz tu a rozprawjach skrótka wo našej domowinskej skupinje a młodźinje we Wotrowje, kotraž bě so tehdy runje ze 40 čłonami załožiła a kotraž ma nětko hižo přez 60 sobustawow. Jako tajki tu tež dźensa steju, tež hdyž sym jako delegat Zwjazka Serbskich studowacych přeprošeny. Steju tu jako normalny młodostny z jednorymi słowami.
Před někak wjac hač dwěmaj lětomaj dachmy so do Domowinskeho dyrdomdejstwa. Mějachmy mjeztym njeličomne projekty, zarjadowanja a wjele wjesela při domowinskim dźěle młodych za wosadu a wokolinu.
Tak pak je domowinske žiwenje dale woprawdźite dyrdomdejstwo.
Su to jenož zaćišće? Tu jedyn skandal, tam zaso jedna bajka a přeco schowany konflikt mjez někotrymi towarstwami, medijemi a jednotliwcami.
Wšudźe so bledźi. A kóždy z nas dokładnje wě, što měnju a nětko tak zjawnje praju. Tohodla tež wam knjez předsyda: „dźakuju“ za waše jasne słowa, tajke něšto je druhdy trjeba.
Wosebje anonymita w Internecach je zahuba.
Wězo sam hišće wjele wěcow njewěm dokelž njemóžach w tutym kompleksnym konstrukće rozsudow, zamołwitosćow a měnjenjow sam hišće přewidźeć. Ale tu widźu tohodla najwjetši tučasny problem Domowiny.
Tež mój nan druhdy njeje wědźał wo čo dźe, hdyž so raz mjez bratrami zadźěrachmy. Ale tež dźensa by najskerje hišće prajił: „Dajće sej ruku, wy sće bratřa, wy tla dyrbiće hromadźe dźeržeć!“ Moja mać by nam skerje hišće jednorišo prajiła: „Znjesće so tola!“ a husto je to fungowało.
Haj, hdyž by přeco tak jednorje było. Ale kak k tomu dóndźe, zo so druhdy njerozumimy. Tak tež hustodosć nazhonich, zo nas tójšto ludźi njerozumi, zo smy domowinska skupina. Haj, kak je to móžno? … na přikład: „Te w Budyšinje tla přeco jenož w klinču leža, z tymi njechamy ničo činić měć.“
Abo: „Te tla tak a tak ničo za nas jow na wjesce wyše nimaja, koho da to tam stara, zo naša mać hišće w serbskej drasće chodźi?“ To su hłosy ludnosće.
Kak daloko je Domowina wot ludnosće preč? Wězo smy my jako Domowinska skupina direktnje na wjesce angažowani. Ale wěsće wy, kak so to dźěła jako Domowinska skupina, hdyž tu a tam zaso někajki nowy skandal z Budyšina přińdźe? Wjele ludźi sej na wjesce jenož hišće za hłowu přimnje, hdyž słyši Budyšin!
Ja nochcu tu tež Domowinu jako tajku kritizować, po klišeju: „Štó je wina? –Domowina!“ Wěm, zo je Domowina naša třěcha, pod kotrejž tu diskutujemy.
Ja wosobinsce widźach a zeznach we dwěmaj lětomaj angažowanych ludźi, přijomnych ludźi, mudrych ludźi … dorosćenych ludźi. Ale čehodla to potom tež tak njefunguje?
W přichodźe budźe wažne, kajki budźe wothłós Domowiny w ludnosći. Pokazajmy zhromadnje, za čim stejmy. Přeju sej wosobinsce jako Wotrowčan jedyn administratiwny Budyšin jako krute a sylne žro serbskich zajimow.
Budyšin ze słužbami za lud a nic za jednotliwcow. Při tym dyrbimy lojalni być. Nic jenož Domowinske skupiny wokoło Budyšina, ale tež Budyšin sam dyrbi w ludnosći zaso zaćišć měć jako lojalny słužownik luda. Hač je to Serbski dom, Institut, Serbske Nowiny, wuměłstwo abo rozhłós – wšitcy hromadźe. Wězo njesmě wunuzowana symbiosa nastać – to tež nichtó nochce!
Konstruktiwna kritika budźe za wuwiće dale wažna. Ale kaž druhdźe tež, liči tu take prajidmo: „Der Ton macht die Musik“.
Wobhladajmy sej raz woprawdźe dźěło druheho, wobdźiwajmy kóždeho Serba, kotryž swój přinošk za zdźerženje Serbskeho ludu a kultury da. Pomhajmy sej mjezsobu. Zeznajmy so znowa. Respekt druhemu napřećo zaso natwarić, tež hdyž stejimy sej jako smjerć małki lud husto blišo, hač sej to druhdy přejemy.
Stupmy so a rjekńmy sej do frasy, što je fakt. Anonymne šćuwanja su čertowe a najsłabše jednanje jednotliwca.
Lud njech spóznaje Domowinu zaso jako sylny hłós luda a nic jako někajki Budyski Hexenkessel hdźež so jenož hišće přewari.
Sym pak sej wěsty, zo so to změni. Wěrju prosće do toho – jeli nic, njebych tu stał. Zaleži to pak na jednotliwcu. Motiwacija za to je jasna. Započmy pola sebje samych.
Koło časa so dale wjerći a naša maćerka njeje hišće wusnyła. Wotući wona snano znowa?
Europa trjeba za swój přichod idejow bohatosć. Dźěłajmy kóždy na tym, zo so tuta bohatosć dale zdźerži. Pomhajmy jako móst mjez zapadom a wuchodom. Jako móst, kotryž so móže na kóždy ze swojich stołpow spušćić!
Wotrowska młodźina přeje wam a wšitkim Domowinjanam dale móc a poradźenje při swójskim dźěle. Wutrobu, dorozumjenje a mjezsobnu podpěru.
Na tutym městne chcu so hišće raz tu pola wšitkich dźakować, kotrež su nas tutej lěće podpěrali a nam ze sprawnym słowom radźili. Wosebity dźak pak chcu na tutym městnje wuprajić Zali Cyžowej a našej župance Trudli Kuringowej za stajnu a swěrnu podpěru – tež pak koordinatorce, abo lěpje prajene koordinatorkam, ale tež wšitkim, na kotrychž nětko myslił njesym. Ja wam wšitkim dale palcy tłóču. Mějće so rjenje a dale tak a …
Znjesće so!
Tekst, kotryž je so tu złaha skrótšił a předźěłał, namakaće w originalu na stronach Clemensa Škody www.miliduch.de