k startowej stronje | archiw | impresum | kontakt

srjeda, 15.08.2018 | k dolnoserbskej wersiji

K pokazanemu přinoškej

Dalše přinoški

Diskusijne přinoški wo šulskej awtonomiji

Do serbskich rukow!

wobraz

Wědomostna konferenca w Smochćicach

Wjetšiny a mjeńšiny

wobraz

Słuchanska CD wušła

Slepjanski dialekt sej naposkać

Serbja a lěto 1989

Nalěćo w nazymje

Hłowna zhromadźizna Maćicy Serbskeje

Narodne hesła a čas bjez maćernorěčnych

wobraz

Nowe boki Serbskego instituta

Skóńcnje online

wobraz

Hłowna zhromadźizna Domowiny

Nuk dale předsyda

wobraz

Slědźi na zapadočěskej uniwersiće w Plzni

Wo migraciji Serbow

Informaciske tofle wó Serbach

Pólsko - serbske kontakty

wobraz

Wólbernosće na dnju rěčow

Serbšćina – spěwana europska rěč

wobraz

Serbskorěčne kubłanje w pěstowarnjach

Fachowa konferenca

wobraz

Demonstracija 29. 5. 2008

Do Berlina!

wobraz

Milbradt wotstupi

Serb ministerski prezident?

Zwjazkowe předsydstwo Domowiny

Jasne žadanje

wobraz

Něšto so hiba

Čińće sobu!

wobraz

Wubědźowanje za dźěći a młodźinu

Najrjeńše jejko

wobraz

Studentski chór spěwa

Pasion po swj. Janu

wobraz

Kniha wo serbskim interneće

Web w změnje

wobraz

Tež lětsa zaso

Jutrowne wiki

wobraz

W arabskich nowinach

Ptači kwas w Beiruće

wobraz

Dolnoserbska wikipedija

Skóńcnje ju mamy!

wobraz

Wotmoła na wumjetowanja

Zjawny list

wobraz

Studentski chór a Meja

Hodowny koncert w Radworju

wobraz

Festiwal "Łužica 2007" zakónčeny

Dźak pomocnikam

wobraz

Z folklorneho festiwala

Zhromadnosć kulturow

wobraz

Překwapjenka na festiwalu

Mějće sćerpnosć ...

wobraz

Rozprawy w pólskich medijach

Wo zawrjenju běrowa

Po dwěmaj lětomaj

Běrow zapósłanca so začini

Hornjoserbska wikipedija

Wjace hač tysac nastawkow

wobraz

Přinošk na hłownej zhromadźiznje

Znjesće so!

wobraz

Wubědźowanje wo najrjeńše jutrowne jejko

Sobučinić!

Přeprošenje Zwjazkoweho předsydstwa Domowiny

Zjawne posedźenje w Zabrodźe

wobraz

wo dalšej diskusiji runjewonline.info

Štó je poprawom stigmatizowana?

wobraz

Před 13. hłownej zhromadźiznu Domowinu

Namołwa do diskusije dźěłowych směrnicow

wobraz

Sorabija swjećiła

Prima póstnička

wobraz

Wunošne mysle wo temje

Dźěło z młodźinu

wobraz

Rěč wo rěči - recensija

"Pućnik" pod lupu

wobraz

K pśestajenjeju Swětego pisma

Bóže słowo w górnoserbšćinje

wobraz

Nawodźa serbskich institucijow wuradźowali

Bórze 2. wiki za dorost!

wobraz

Zbožopřeća

Žohnowane hody!

Adwentna zabawa

Hody w Błudnikecach

wobraz

Zwjazkowe předsydstwo Domowiny

Nowa rada wuzwolena

wobraz

Serbska wikipedija

Skok na hłownu stronu

wobraz

Wědomostna konferenca

Wěnowana Ludvíkej Kubje

wobraz

Zakład stworjeny

Hornjoserbski online-leksikon

wobraz

„Strelitzia reginae“ - Afriska kwětka ze serbskim mjenim

Nic pcołki, ale ptaški ju wopłoźiju

wobraz

„Strelitzia reginae“ - afriska kwětka ze serbskim mjenom

Nic pčołki, ale ptački ju wopłodźuja

wobraz

Šwicarski šuler piše wo Serbach

Slědźenja podpěrać!

wobraz

Stejišćo prezidija Domowiny

Mjezsobne (nje)dorozumjenje

wobraz

Regensburgska narěč Benedikta XVI.

Wěra, rozum a uniwersita

wobraz

Stejišćo k někotrym wozjewjenjam

Rozrisanje, kotrež najšěrša zjawnosć njese

wobraz

Poradźena akcija młodostnych

Zwjazanosć z šulu Ćišinskeho

Kubłanski wopyt

Frizojo w Serbach

wobraz

Mysle wo spožčenju narodneho myta

Berlin-Wedding a Łužica

wobraz

Kónc za čěske mustwo

Škoda! Po předkole domoj ...

wobraz

Diskusija wo hudźbnym namrěwstwje

Nalěćo – přispomnjenja k cyłkownemu wudaću

wobraz

Głowna zgromaźina studentskego towaristwa w Lipsku

Sorabija hyšći (pi)jo

wobraz

Tež na Ukrainje spominali

90. narodniny Jurja Brězana

wobraz

Zajimawa konferenca

Serbska rěč w hospodarstwje

wobraz

Móje mysli

Ně, mój luby

wobraz

Z poradnika fachowego poraźowarja

Do błota padnjona pedagogika

wobraz

Naprašowanje zakónčene

Wjele wupjelnjenych formularow

wobraz

Srjódki z narodninskeho swjedźenja

Tysac lět Hodźij

wobraz

Mailka z Minnesoty/USA

"Silbermond" – tři rjadownje fanow

wobraz

K přihotam swjedźenskeho zarjadowanja

Na česć Ćišinskeho

wobraz

Naprašnik online

Serbja w syći

wobraz

Serbska prawopisna korektura

Ł abo W?

wobraz

Štó žada změnu towaršnika za SLA a LND?

Fakty dyrbja fakty wostać

wobraz

Warnoćicy dobry přikład za Łužicu

Měšćanska knihownja tež serbsce w syći

wobraz

Slepo a wokolinu wotbagrować?

Štóž mjelči, woteda swoje prawo druhim

wobraz

Něšto k zabawje

Lič a widźiš!

wobraz

Serbska kniha w ukrainskim přełožku

Mjaw! – Mikoš mytowany

wobraz

Zhorjelc njewuzwoleny

Kulturna stolica druhdźe

wobraz

BBB – Basnik Beno Budar online

Słónčne wokomiki w syći

wobraz

Rozmyslowanje

Čujemy so jako mucha?

wobraz

Institut za sorabistiku so předstaja

Z nowym šatom do syće

wobraz

Cuze město dožiwić

Shutka – město Romow

wobraz

Wjele wotewrjenych prašenjow

Park swětoweje etiki w Budyšinje?

wobraz

Nowa mp-trójka

Šulske radijo

wobraz

W Pólskej reaguja

Za šulu Ćišinskeho

wobraz

Čitanski wječork w młodźinskim klubje

Žiwe teksty Jurja Brězana

wobraz

Spisowaćel na prawdu Božu wotešoł

† Jurij Brězan njeboh

wobraz

Podpisarjow škitać

Zjawny list offline

wobraz

K nastawkej „Demontažu njedowolić“ w SN srjedu 1.měrca 2006

Wunošk snadny, škoda wulka!

wobraz

Śěžkosći z dorostom

Bubak slědny raz šarił?

wobraz

Lěto kubłanja

Tež studenća su pódla

wobraz

Wotrowscy młodostni po puću

Camper, camper, camp

wobraz

Klaus a Köhler pokazałoj:

Dwurěčnosć je wažne kubło

wobraz

prěnje lěto syćoweho magacina

Jedne lěto runjewonline.info

wobraz

We Wotrowje swjećili

Ruski wječor

wobraz

Bój wo dwurěčne tafle w Korutanskej

Přichod w přichodźe

wobraz

Informěruju wukniki wó Serbach

Serbski projekt na TU w Kamjenicy

wobraz

Póstniski program zahorił

… zaklate fufcich!

wobraz

Pśeźěłane internetowe boki

Smogorjow: Serbska rěc jo žywa!

wobraz

Brošura serbskim staršim

Předskok dwurěčnych

wobraz

Zajimcy pytani

Štó chce dudy hrać?

wobraz

Pytaja swobodneho redaktora

Poskitk MDR

wobraz

Hač do 26. februara 2006: Njewšědna wustajeńca w Choćebuzu

Sfalšowani přibohojo Słowjanow

wobraz

Dalši serbski medij w syći

Rozhlad online

wobraz

Bilanca prědnego lěta

10.000 runjewonline

wobraz

Redakcija přeje wšitkim čitarjam

Žohnowane lěto 2006!

wobraz

Eksklusiwny přednošk dr. Jurja Brankačka

Rěč a mozy ćěšenka

wobraz

Přednošk w Serbskim instituće

Wušmórnjena serbskosć

wobraz

Runjewonline.info pśedstajony

Nowy casopis w Nowem Casniku

wobraz

Najwjetši leksikon swěta nětko tež serbsce

Serbska Wikipedija

wobraz

Pśechwatanje pśi wótgłosowanju młoźinskego magacina Bubak

Kak buźoš Dolnoserb lěta?

wobraz

Na 131. hornjoserbskej schadźowance

Šeršenje so rojili

wobraz

Najsławniši Serb wuzwoleny

Poezija a proza cyle prědku

Serbšćina na Uniwersiće Komenskeho w Bratisławje

Nowy ticket: „Čakaj & wuč!“

wobraz

Što wone je a zamóže?

Kubłanje k hódnotam

Knižka w přełožku wušła

Mikoš mjawči ukrainsce

wobraz

Pjaty lětnik nachwilnje móžny

„Haj“ za Radwor!

wobraz

Wobdźělnicy foruma na dnju zachowanja serbskeje šulskeje syće:

Serbam awtonomne šulstwo w statnej zamołwitosći

Referat předsydy Domowiny wo šulstwje

Čas je zrały za nowe puće

Informacija Domowiny na 4. dnju zachowanja šulskeje syće

Staw skóržby staršich přećiwo zawrjenju SSŠ "Jurij Chěžka" Chrósćicy

Młodźinska přiłoha Serbskich Nowin

Dyrbja młodostni prosyć?

Šansa za kulturne herbstwo: kultura wjesela

Zwoprawdźić čłowjesku žadosć za ekstasu

wobraz

Galisku wjesku horjedać nichtó nochce

Łakoma je žiwa!

wobraz

Mysle k nastawkej dr. Měrćina Wałdy

Problem sebjezrozumjenja – nowy strach nacionalizma?

Po puću w Sewjernej Koreji

W kraju łžow a sebjewobšudźenja

wobraz

Najjužniši dźěl historiskeje Łužicy

Překwapjenka při droze

wobraz

Wo zaměrje runjewonline-diskusijow

Kóždy njech swoju stawiznu powěda

wobraz

Přełožkaj dźěćaceje literatury do ukrainšćiny

Myška w ukrainskich mróčelach

wobraz

Swoje ludarske wašnje dokumentowali

Parole – a potom?

wobraz

Zajimawa serbska słuchohra [mp3-download]

Hłuboke dohlady

wobraz

Serbja jako kulturna komunikaciska zhromadnosć

Wuměna mjez podswětami

wobraz

Dopis k Haslowskej diskusiji

Wulki zajim za rozestajenje z identitu

Naš aprylski žort: Serbska synchronizacija swětoweho formata

Psycho-thriller „Družka“ („La Demoiselle D´Honneur“)

wobraz

Statistika prěnjeho měsaca

Wjace hač 1600 RUNJEWONLINE-hosći

wobraz

Zeńdźenje młodźinskich klubow a PAWKa w Chrósćicach

Pytaja za zhromadnej nitku

12. hłowna zhromadźizna Domowiny

Wόlbne wuslědki

wobraz

Serbske słowo posoł serbskeho ducha

„Lubuješ mje“ abo „Liebst du mich nur“?

wobraz

Serbske samozarjadnistwo

Wjac prašenjow hač wotmołwow

wobraz

Nowe časy w Casniku

Připis z Europy

wobraz

Poradźene Póstnicy přez cyłe lěto zwjazuja

Sorabija – haleluja!

wobraz

Nižozemčanka spřistupnja nimale zabyty rukopis

Hanzo Nepila abo Zatajena (nje)prawda

wobraz

wućišćeć | pósłać

Ludwig Ela, Budyšin – 15.03.2005

Pozadk

Serbska ludowa strona – 1924, 2005

wobraz

Hižo dlěje so w Serbach wo tym přemysluje, kak móžemy naše wosebite zajimy, na přikład na kulturnym a kubłanskim polu, politisce skutkownišo artikulować a přetłóčić. Hdys a hdys je so w tutej naležnosći tež do zjawneje diskusije namołwjało, na přikład pod hesłom „zjawnoprawniski status Domowiny“, „serbske samozarjadnistwo po madźarskim modelu“ abo „serbski parlament“. Z dobreje přičiny njejsu w serbskim narodnym skutkowanju zakótwjeni diskutanća ideju „serbskeje strony“ preferowali. Na rozdźěl k Šleswigsko-Holsteinskej abo Južnemu Tirolej nimamy w Serbach ani tamniše historiske pozadki wutworjenja mjeńšinoweje strony ani wolerski potencial.

Serbska ludowa strona w 20tych lětach

Pospyty, serbske narodne zajimy tež přez politiske strony zwuraznić, znajemy z dwacetych lět zašłeho lětstotka. Móžemy tu mjenować 1919 nastatu Łužisku ludowu stronu/Lausitzer Volkspartei (ŁLS), to rěka stronu, kotruž drje su Serbja, mjez nimi sobuzałožer a předsyda Domowiny Arnošt Bart, wutworili, kotraž pak bě wusměrjena na regionalne (awtonomne) rozrisanje serbskeho prašenja. Tuta demokratisce zmyslena strona, kotraž njemóžeše pak so na wulku podpěru tež mjez Serbami zepěrać (TCM orientowaše serbskich katolikow skerje na katolsku stronu Centrum), pak hižo po krótkim času markantnu rólu njehraješe.

wobraz

W slědowacych lětach njedóstawachu Serbja ze žaneje politiskeje runiny kajkeježkuli efektiwneje pomocy. Němsko-nacionalistiske strony so agresiwnje přećiwo Serbam měrjachu; ale tež ze stron křesćanskich a byrgarsko-demokratiskich politiskich kruhow a wot socialnych demokratow njemóžeše so zrozumjenje za starosće narodnych mjeńšin wočakować. Mjeńšinowy artikl 113 Weimarskeje wustawy bě „muster bjez hódnoty“. Spočatk meje 1924, něšto tydźenjow do wólbow do Reichstaga, nasta nowa nacionalna strona Serbow – mjez druhim wot Jakuba Lorenca-Zalěskeho, Marka Smolerja a Jana Skale nastorčena Serbska ludowa strona/Wendische Volkspartei (SLS). Prašejo so za zwjazowacej ideju Serbskeje ludoweje strony, zwěsći Lorenc-Zalěski rozdźěl k ŁLS:

„Tež při prěnim samostatnym wustupowanju jako Łužiska ludowa strona njehodźeše so ideja samostatneje Łužicy k zhromadźowanju trjebać. Tale ideja běše přenahła, přeutopiska, hač zo chcychu ju wšitcy Serbjo sćěhować.“ (Jakub Lorenc-Zalěski: Serbska ludowa strona. W: Serbske Nowiny, lětnik 83, čo. 11 (14.1.1924) str. 2)

Prašejo so za zhromadnym idealom SLS přińdźe Zalěski na samsnym městnje k rezultatej:

„Naša serbska rěč, to je ta uniforma, na kotrejž móžeš našich ludźi spóznać. Štóž tu wjace njewužiwa, njesłuša wjace k nam. Serbska narodnosć, naša krasna serbska rěč dyrbi potajkim być ta wšozajimna ideja, pod kotrejž dyrbimy so zhromadźować.“

Nastaće SLS steješe w zwisku ze zjednoćenjom narodnych mjeńšin w Němskej do w samsnym lěće nastateho zwjazka. Přez Zwjazk narodnych mjeńšin w Němskej, kiž staješe do srjedźišća prócowanja wo zwoprawdźenje artikla 113 Weimarskeje wustawy a mobilizowaceho nimo pólskeje mjeńšiny Danow, Litawčanow, Frizow a Łužiskich Serbow, nasta zhromadna politiska platforma a poměrnje realna šansa mjeńšinowych zastupjerjow, so do parlamenta dóstać. K tomu zwjazachu so wotpowědne politiske organizacije, mjez nimi SLS, do wólbneje lisćiny „Nationale Minderheiten Deutschlands“.

wobraz

SLS namaka w meji 1924 w serbskim ludźe poměrnje dobry wothłós. We wólbnym boju podpěrowaše ju rjad wuznamnych Serbow, mjez nimi tež wodźace wosoby Towarstwa Cyrila a Metoda. SLS nahromadźi dohromady nimale 11.000 hłosow, přewažnje w Hornjej Łužicy. W někotrych dwurěčnych wsach docpě wusahowace wuslědki: Ralbicy (91%), Serbske Pazlicy (87%), Radwor (73 %), Chrósćicy (65%), Worklecy (58 %). W ewangelskich gmejnach bě mj. dr. w Malešecach, Wuješku, Poršicach a Krakecach najsylniša strona. Serbske Nowiny hódnoćachu ličbu něšto wjace hač 2.000 wolerjow SLS z Delnjeje Łužicy jako wuznamny wuspěch. Dnja 6. meje 1924 pisachu pod nadpismom: „Sława Delnjołužiskim Serbam“: „Z Delnjeje Łužicy přińdźe překwapjaca a nimoměrnje zwjeselaca powěsć. Delnjołužiscy Serbja su na serbsku lisćinu 2232 hłosow zjednoćili.“

W slědowacych wólbach so wuslědki SLS hižo njewospjetowachu. SLS njedócpě sama mandaty w sejmach; přez zhromadnosć w Zwjazku narodnych mjeńšin w Němskej, kotrehož profil Jan Skala jako redaktor towarstwoweho časopisa „Kulturwehr“ njemało sobu postajowaše, zaběžachu pak tež serbske naležnosće do politiskich rozestajenjow woneho časa.

Mjez wodźacymi wosobami Serbskeje ludoweje strony běchu mj. dr. Jakub Lorenc-Zalěski, Marko Smoler, far. Jakub Šewčik, Franc Natuš, Michał Nawka, Jan Lajnert a Bjarnat Krawc.

SLS – dźensa?

Poměry dwacetych lět njemóža so wězo do dźensnišeho přenjesć. Při wšěch njedostatkach je juristiske połoženje a statne spěchowanje Serbow date – absolutneje konfrontacije němskich politiskich kruhow z narodnymi mjeńšinami, kaž spočatk 20tych lět, njeje. Při wšěm je pytanje za efektiwnišimi formami zapřijeća šěroko legitimowanych zastupjerjow serbskich zajimow w politiskich procesach trěbne a legitimne. Relatiwny wuspěch SSW w Šleswigsko-Holsteinskej pak njemóžemy mechanistisce na połoženje w Braniborskej a Sakskej přenjesć. Powołanje iniciatorow Serbskeje ludoweje strony na SSW, kaž je so to kónc februara stało, nimam za konstruktiwne, dokelž so ani specifiske pozadki nastaća, wuwića a skutkowanja SSW analyzowali, ani aktualne kontrowersne diskusije w Šleswigsko-Holsteinskej wobkedźbowali njejsu. Na přikład stej so na wotpowědnu skóržbu Krajne wyše sudnistwo a Zwjazkowe wustawowe sudnistwo z prašenjom legitimacije SSW jako „mjeńšinowa strona“ zaběrali a w tutym nastupanju wusku splećenosć politiskeje organizacije Danow SSW z třěšnym zwjazkom Sydslesvigsk Forening připóznali. Za problematiski mam narok iniciatorow SLS, so na „kontinuitu“ (?) z ŁLS resp. SLS 20tych lět powołać, a samo twjerdźić, zo su „juristiski naslědnik“(!) tuteju stronow.

Chceće swoje měnjenje k tutemu přinoškej wozjewić?
Wobdźělće so na našej diskusiji!