k startowej stronje | archiw | impresum | kontakt

pjatk, 20.10.2017 | k dolnoserbskej wersiji

K pokazanemu přinoškej

Dalše přinoški

Diskusijne přinoški wo šulskej awtonomiji

Do serbskich rukow!

wobraz

Wědomostna konferenca w Smochćicach

Wjetšiny a mjeńšiny

wobraz

Słuchanska CD wušła

Slepjanski dialekt sej naposkać

Serbja a lěto 1989

Nalěćo w nazymje

Hłowna zhromadźizna Maćicy Serbskeje

Narodne hesła a čas bjez maćernorěčnych

wobraz

Nowe boki Serbskego instituta

Skóńcnje online

wobraz

Hłowna zhromadźizna Domowiny

Nuk dale předsyda

wobraz

Slědźi na zapadočěskej uniwersiće w Plzni

Wo migraciji Serbow

Informaciske tofle wó Serbach

Pólsko - serbske kontakty

wobraz

Wólbernosće na dnju rěčow

Serbšćina – spěwana europska rěč

wobraz

Serbskorěčne kubłanje w pěstowarnjach

Fachowa konferenca

wobraz

Demonstracija 29. 5. 2008

Do Berlina!

wobraz

Milbradt wotstupi

Serb ministerski prezident?

Zwjazkowe předsydstwo Domowiny

Jasne žadanje

wobraz

Něšto so hiba

Čińće sobu!

wobraz

Wubědźowanje za dźěći a młodźinu

Najrjeńše jejko

wobraz

Studentski chór spěwa

Pasion po swj. Janu

wobraz

Kniha wo serbskim interneće

Web w změnje

wobraz

Tež lětsa zaso

Jutrowne wiki

wobraz

W arabskich nowinach

Ptači kwas w Beiruće

wobraz

Dolnoserbska wikipedija

Skóńcnje ju mamy!

wobraz

Wotmoła na wumjetowanja

Zjawny list

wobraz

Studentski chór a Meja

Hodowny koncert w Radworju

wobraz

Festiwal "Łužica 2007" zakónčeny

Dźak pomocnikam

wobraz

Z folklorneho festiwala

Zhromadnosć kulturow

wobraz

Překwapjenka na festiwalu

Mějće sćerpnosć ...

wobraz

Rozprawy w pólskich medijach

Wo zawrjenju běrowa

Po dwěmaj lětomaj

Běrow zapósłanca so začini

Hornjoserbska wikipedija

Wjace hač tysac nastawkow

wobraz

Přinošk na hłownej zhromadźiznje

Znjesće so!

wobraz

Wubědźowanje wo najrjeńše jutrowne jejko

Sobučinić!

Přeprošenje Zwjazkoweho předsydstwa Domowiny

Zjawne posedźenje w Zabrodźe

wobraz

wo dalšej diskusiji runjewonline.info

Štó je poprawom stigmatizowana?

wobraz

Před 13. hłownej zhromadźiznu Domowinu

Namołwa do diskusije dźěłowych směrnicow

wobraz

Sorabija swjećiła

Prima póstnička

wobraz

Wunošne mysle wo temje

Dźěło z młodźinu

wobraz

Rěč wo rěči - recensija

"Pućnik" pod lupu

wobraz

K pśestajenjeju Swětego pisma

Bóže słowo w górnoserbšćinje

wobraz

Nawodźa serbskich institucijow wuradźowali

Bórze 2. wiki za dorost!

wobraz

Zbožopřeća

Žohnowane hody!

Adwentna zabawa

Hody w Błudnikecach

wobraz

Zwjazkowe předsydstwo Domowiny

Nowa rada wuzwolena

wobraz

Serbska wikipedija

Skok na hłownu stronu

wobraz

Wědomostna konferenca

Wěnowana Ludvíkej Kubje

wobraz

Zakład stworjeny

Hornjoserbski online-leksikon

wobraz

„Strelitzia reginae“ - Afriska kwětka ze serbskim mjenim

Nic pcołki, ale ptaški ju wopłoźiju

wobraz

„Strelitzia reginae“ - afriska kwětka ze serbskim mjenom

Nic pčołki, ale ptački ju wopłodźuja

wobraz

Šwicarski šuler piše wo Serbach

Slědźenja podpěrać!

wobraz

Stejišćo prezidija Domowiny

Mjezsobne (nje)dorozumjenje

wobraz

Regensburgska narěč Benedikta XVI.

Wěra, rozum a uniwersita

wobraz

Stejišćo k někotrym wozjewjenjam

Rozrisanje, kotrež najšěrša zjawnosć njese

wobraz

Poradźena akcija młodostnych

Zwjazanosć z šulu Ćišinskeho

Kubłanski wopyt

Frizojo w Serbach

wobraz

Mysle wo spožčenju narodneho myta

Berlin-Wedding a Łužica

wobraz

Kónc za čěske mustwo

Škoda! Po předkole domoj ...

wobraz

Diskusija wo hudźbnym namrěwstwje

Nalěćo – přispomnjenja k cyłkownemu wudaću

wobraz

Głowna zgromaźina studentskego towaristwa w Lipsku

Sorabija hyšći (pi)jo

wobraz

Tež na Ukrainje spominali

90. narodniny Jurja Brězana

wobraz

Zajimawa konferenca

Serbska rěč w hospodarstwje

wobraz

Móje mysli

Ně, mój luby

wobraz

Z poradnika fachowego poraźowarja

Do błota padnjona pedagogika

wobraz

Naprašowanje zakónčene

Wjele wupjelnjenych formularow

wobraz

Srjódki z narodninskeho swjedźenja

Tysac lět Hodźij

wobraz

Mailka z Minnesoty/USA

"Silbermond" – tři rjadownje fanow

wobraz

K přihotam swjedźenskeho zarjadowanja

Na česć Ćišinskeho

wobraz

Naprašnik online

Serbja w syći

wobraz

Serbska prawopisna korektura

Ł abo W?

wobraz

Štó žada změnu towaršnika za SLA a LND?

Fakty dyrbja fakty wostać

wobraz

Warnoćicy dobry přikład za Łužicu

Měšćanska knihownja tež serbsce w syći

wobraz

Slepo a wokolinu wotbagrować?

Štóž mjelči, woteda swoje prawo druhim

wobraz

Něšto k zabawje

Lič a widźiš!

wobraz

Serbska kniha w ukrainskim přełožku

Mjaw! – Mikoš mytowany

wobraz

Zhorjelc njewuzwoleny

Kulturna stolica druhdźe

wobraz

BBB – Basnik Beno Budar online

Słónčne wokomiki w syći

wobraz

Rozmyslowanje

Čujemy so jako mucha?

wobraz

Institut za sorabistiku so předstaja

Z nowym šatom do syće

wobraz

Cuze město dožiwić

Shutka – město Romow

wobraz

Wjele wotewrjenych prašenjow

Park swětoweje etiki w Budyšinje?

wobraz

Nowa mp-trójka

Šulske radijo

wobraz

W Pólskej reaguja

Za šulu Ćišinskeho

wobraz

Čitanski wječork w młodźinskim klubje

Žiwe teksty Jurja Brězana

wobraz

Spisowaćel na prawdu Božu wotešoł

† Jurij Brězan njeboh

wobraz

Podpisarjow škitać

Zjawny list offline

wobraz

K nastawkej „Demontažu njedowolić“ w SN srjedu 1.měrca 2006

Wunošk snadny, škoda wulka!

wobraz

Śěžkosći z dorostom

Bubak slědny raz šarił?

wobraz

Lěto kubłanja

Tež studenća su pódla

wobraz

Wotrowscy młodostni po puću

Camper, camper, camp

wobraz

Klaus a Köhler pokazałoj:

Dwurěčnosć je wažne kubło

wobraz

prěnje lěto syćoweho magacina

Jedne lěto runjewonline.info

wobraz

We Wotrowje swjećili

Ruski wječor

wobraz

Bój wo dwurěčne tafle w Korutanskej

Přichod w přichodźe

wobraz

Informěruju wukniki wó Serbach

Serbski projekt na TU w Kamjenicy

wobraz

Póstniski program zahorił

… zaklate fufcich!

wobraz

Pśeźěłane internetowe boki

Smogorjow: Serbska rěc jo žywa!

wobraz

Brošura serbskim staršim

Předskok dwurěčnych

wobraz

Zajimcy pytani

Štó chce dudy hrać?

wobraz

Pytaja swobodneho redaktora

Poskitk MDR

wobraz

Hač do 26. februara 2006: Njewšědna wustajeńca w Choćebuzu

Sfalšowani přibohojo Słowjanow

wobraz

Dalši serbski medij w syći

Rozhlad online

wobraz

Bilanca prědnego lěta

10.000 runjewonline

wobraz

Redakcija přeje wšitkim čitarjam

Žohnowane lěto 2006!

wobraz

Eksklusiwny přednošk dr. Jurja Brankačka

Rěč a mozy ćěšenka

wobraz

Přednošk w Serbskim instituće

Wušmórnjena serbskosć

wobraz

Runjewonline.info pśedstajony

Nowy casopis w Nowem Casniku

wobraz

Najwjetši leksikon swěta nětko tež serbsce

Serbska Wikipedija

wobraz

Pśechwatanje pśi wótgłosowanju młoźinskego magacina Bubak

Kak buźoš Dolnoserb lěta?

wobraz

Na 131. hornjoserbskej schadźowance

Šeršenje so rojili

wobraz

Najsławniši Serb wuzwoleny

Poezija a proza cyle prědku

Serbšćina na Uniwersiće Komenskeho w Bratisławje

Nowy ticket: „Čakaj & wuč!“

wobraz

Što wone je a zamóže?

Kubłanje k hódnotam

Knižka w přełožku wušła

Mikoš mjawči ukrainsce

wobraz

Pjaty lětnik nachwilnje móžny

„Haj“ za Radwor!

wobraz

Wobdźělnicy foruma na dnju zachowanja serbskeje šulskeje syće:

Serbam awtonomne šulstwo w statnej zamołwitosći

Referat předsydy Domowiny wo šulstwje

Čas je zrały za nowe puće

Informacija Domowiny na 4. dnju zachowanja šulskeje syće

Staw skóržby staršich přećiwo zawrjenju SSŠ "Jurij Chěžka" Chrósćicy

Młodźinska přiłoha Serbskich Nowin

Dyrbja młodostni prosyć?

Galisku wjesku horjedać nichtó nochce

Łakoma je žiwa!

wobraz

Mysle k nastawkej dr. Měrćina Wałdy

Problem sebjezrozumjenja – nowy strach nacionalizma?

Po puću w Sewjernej Koreji

W kraju łžow a sebjewobšudźenja

wobraz

Najjužniši dźěl historiskeje Łužicy

Překwapjenka při droze

wobraz

Wo zaměrje runjewonline-diskusijow

Kóždy njech swoju stawiznu powěda

wobraz

Přełožkaj dźěćaceje literatury do ukrainšćiny

Myška w ukrainskich mróčelach

wobraz

Swoje ludarske wašnje dokumentowali

Parole – a potom?

wobraz

Zajimawa serbska słuchohra [mp3-download]

Hłuboke dohlady

wobraz

Serbja jako kulturna komunikaciska zhromadnosć

Wuměna mjez podswětami

wobraz

Dopis k Haslowskej diskusiji

Wulki zajim za rozestajenje z identitu

Naš aprylski žort: Serbska synchronizacija swětoweho formata

Psycho-thriller „Družka“ („La Demoiselle D´Honneur“)

wobraz

Statistika prěnjeho měsaca

Wjace hač 1600 RUNJEWONLINE-hosći

wobraz

Zeńdźenje młodźinskich klubow a PAWKa w Chrósćicach

Pytaja za zhromadnej nitku

12. hłowna zhromadźizna Domowiny

Wόlbne wuslědki

wobraz

Serbske słowo posoł serbskeho ducha

„Lubuješ mje“ abo „Liebst du mich nur“?

wobraz

Serbske samozarjadnistwo

Wjac prašenjow hač wotmołwow

wobraz

Nowe časy w Casniku

Připis z Europy

wobraz

Poradźene Póstnicy přez cyłe lěto zwjazuja

Sorabija – haleluja!

wobraz

Nižozemčanka spřistupnja nimale zabyty rukopis

Hanzo Nepila abo Zatajena (nje)prawda

wobraz

wućišćeć | pósłać

Marcel Braumann, Łuh – 28.06.2005

Šansa za kulturne herbstwo: kultura wjesela

Zwoprawdźić čłowjesku žadosć za ekstasu

Wšitcy pytaja za wulkej ideju. Politikarjo, kotřiž su spóznali, zo ze zapřijećemi z dźěłarničkow wabjenskich agenturow, kaž na přikład „agenda 2010“ abo „dawkowa reforma na piwowym podstawku“, dale njepřińdźeš. Cyrkwinska wyšnosć, kotraž pytnje, zo wičnohospodarsce wusměrjena „nabožina derječuća“ nikoho njezajimuje. Wjednicy wulkich koncernow, kotrymž swita, zo njemóžeš jenož zepěrajo so na „shareholder value“ dołhodobnje wuspěšnje hospodarić. Nic naposledk zastupjerjo kultury, kiž dawno wědźa, zo njeda so zjawnosć hižo z ryzy zabawu zdobyć.

wobraz

Woni wšitcy wołaja za zakładnymi hódnotami, kotrež ludźi přiwabja, jim žiwjenski zmysł posrědkujo. Tež serbscy prócowarjo sej žadaja cyle na liniji tohole powšitkowneho trenda zhromadne hódnoty za natwar noweje indiwidualneje a kolektiwneje identity. Tutón model rozrisanja towaršnostnych problemow wotpowěduje prastarej tradiciji čłowjestwa, ale hižo před dwaj a poł lěttysacom je grjekski filozof Platon w swojej twórbje wo staće na to skedźbnił, zo wobsteja najwažniše hódnoty na zemi jenož w podobje wotsćina, hlej mjez druhim na Platonowe přirunanje ze situaciju w prózdnjeńcy. Tón model sej po jeho měnjenju žada wosebitu worštu elity, kotraž ma hladanje zawjazowacych hódnotow na starosći.

Platon běše kruće přeswědčeny, zo zaručeja tak mjenowani stražnicy ludźom za wotsćinom stejace ideje, rozkładowace traće towaršnosće. Wjace hač dwaj lěttysacaj pozdźišo nańdźeš podobny swětonahlad w konserwatiwnym prudźe ewangelskeho bohosłowstwa, hdźež wěrja do wučby dweju mócnarstwow – tu rajch zemskeje wyšnosće, tam kraj njebjeskeho knjeza, ke kotremuž nima normalny čłowjek direktny přistup. Tohodla dyrbi so měć po wyšnosći, połnej Božeje hnady.

W dźensnišej dobje wobkedźbujemy znowa tutón stary zjaw: Serbja žedźa so po nowych wuznamnych wótčincach, Němcy so nadźijeja charismatiskich načolnych politikarjow a katolscy křesćenjo so modla wo duchowne wjednistwo, kotrež same je hódne zbóžnoprajenja. Zdobom słyšiš wšudźe, zo rozpad wšitkich zwjazacych strukturow pokročuje. Wyše toho je to tohorunja wuraz archaiskeho kolektiwneho stracha.

wobraz

© Elke Fahr

Najwjace europskich intelektualnych, reagujo na rozpušćenje zwučenych zakładow wšědneho žiwjenja ludźi a ludow w europskich krajach po zwjeselacym rozpadźe blokoweje kofrontacije, pasli w esejach na tych idejach, płaćacych jako duchowne stołpy tak mjenowaneho europskeho domu. Při tym so prócuja wo symbiozu zdźědenych regionalnych tradicijow z hranicy přesahowacej mobilitu, móhłrjec statok scomter awtodróhu.

Zdobom so wšudźe na to hórša, zo faluja w tuchwilnej epoše přeswědčacy, přikładni nawodźa wšěch towaršnostnych wobłukow, kotrychž móžeš sćěhować. Wupuć pyta wjele ludźi w ryzosći, wumóžacej přez jasnosć a jednorosć wosrjedź šmjatańcy moderneho, globalizowaneho swěta. Wočakujemy - wšojedne hač w komentarje nowiny abo w prědowanju - wotmołwu na prašenje, što dyrbjeli činić. So wě, zo nic jako poddani wotročcy, ale jako swobodnje pytacy po puću do směra swojeje identity.

Njedawno pak sym so dohladał jónkrótneho wuwzaća: nowinarskeho stejišća nastupajo gentechniku. Młody žurnalist je, prašenju za moralku wobarajo, prosće so prašał: Što budźemy činić? Zwoprědka tele wuchadźišćo so spodźiwne zdawa, přetož wone pozdatnje pytanje za měritkami jednanja wobeńdźe. Ale awtora je hinaši motiw k jeho nastawkej pohnuł, mjenujcy zajim na zwisku mjez cilemi a korjenjemi našeho a druhich ludźi skutkowanja. Wón chce wotkrywać, z kajkeho žórła wurosće čłowječa eksistenca.

Tale składnosć mje na podawk před dwaceći lětami w Bayerskej dopomina, hdyž je so mnich z benediktinskeho klóštra wuprajił: Naš nadawk je być. Něšto wotpowědnje spodźiwne namakamy tež w lisće Korinčanam z pjera japoštoła Pawoła. Wón piše: Lubuj a čin, štož so ći chce. Z tym wón njeprěje trěbnosć moralki, ale skedźbnja na to, zo spřećiwja so čłowječa eksistenca kóždejžkuli wobmjezowanosći kataloga kaznjow respektiwnje hódnotow.

Rozswětlerstwo je čłowjestwu nowu poslednju instancu přinjesło: Myslu – potajkim sym; njech rozum rozsudźi. Dźakowano dopóznaćam psychoanalyzy dźensa kóždy wě, zo so na rozum spušćeć njesměš, dokelž njeje duch čłowjeka ženje absolutnje njewotwisny.

W mjenje wulkich idejow buchu we wšěch dobach njeličomni morjeni. Njedźiwajcy toho su tajke ideje respektiwnje wizije w krizowych časach hustodosć pře wšu měru prašane. Móhłrjec jako parola: Wusměrjenje za wyšim zadźěwa spadej do hłubin, potajkim njebjesa město bjezdna. Ale přeco zaso dyrbjachu dožiwić, zo wjedźe kóždyžkuli pospyt zwoprawdźenja raja na zemi skerje do hele hač do zbóžnosće potrjechenych.

Wěriwi křesćenjo tukaja na bjezbóžnosć abo pobrachowacu bohabojazliwosć, kotraž je pječa wina na tajkich katastrofach. Zabywaja, zo je dosć złósćow w mjenje Boha, hlej na palenje chodojtow abo tak mjenowane swjate wójny. Radšo móhli rjec, zo je prawidłownje podćisnjenje zemskich poměrow nadzemskej absolutnej awtoriće na škodu, kotraž so přeńdźe přećiwo přirodnemu mjezsobnemu zadźerženju. Kóždyžkuli tajki fundamentalizm, njech je katolski abo komunistiski, so z njepřećelom swobodneho čłowjeka stawa.

Što poprawom čini čłowjeka hižo na zemi zbóžneho resp. zbožowneho? Što woznamjenjatej być a lubować? Eksistenca ma zasadnje něšto z ekstasu činić. Porno zwěrjeću, kotrež je takrjec awtentiske w sebi samym bjez daloko sahaceho prašenja, tči w čłowjeku ćěr, zo ze sebje samoho won stupi, so w ekstasy zhubi, zo by sebje samoho hakle na tute wašnje woprawdźe namakać móhł. Kóždy wulki tworićelski wukon korjeni w tymle wěčnym principje. Samozrozumliwje to płaći we wosebitej měrje za wulku ryzy lubosć, haj móžemy konkluziju sćahnyć, zo je kóždažkuli stworićelskosć wotbłyšć lubosćinskeje ekstasy.

wobraz

Je wjele formow ekstasow, nic naposledk přez hudźbu, docyła kulturu, towaršliwosć, bjesadowanje, kotrež da jednotliwcej na wobćežowace starosće pozabyć, swjatočna Boža słužba z mócnymi pišćelemi a wonjacym kadźidłom, ale tež přemóžaca čišina wosrjedź krasneje krajiny. Kóždy kulturny kruh zwoprawdźa swoju jónkrótnosć w swojoraznosći swójskich ritualow indiwiduelneje a kolektiwneje ekstasy. Čim mjeńša a bjezmócniša přirunujo z druhimi jednotliwa towaršnosć je, ćim přiwabliwiša dyrbi wona w tutym bytostnym prašenju być.

Hinak a konkretnje prajene: Cyle wothladajo wot toho, zo ma so čłowjek wo hospodarske přežiwjenje starać, njetyje žanejžkuli kulturje, zo so do wubědźowanja poda, kotrež njemóže wobstać. Serbskosć njech so jako kultura wjesela wuprofiluje a so wzda toho, zo ludźom hospodarske wopodstatnjenje přirěči, kotrež tak a tak nichtó chutnje njebjerje. Štóž so nětk boji zawjedźenja spassgesellschafty w Serbach, smě so změrować. Wšako so wona njezepěra na princip ekstasy, kaž sej mnozy mysla, ale na ideal narcizma, to rěka na inscenaciju sebjezalubowanosće pod hesłom: Popřej sej skónčnje raz něšto. Budź rjany, zo by so sebi samomu spodobał.

Přećiwo tajkimaj wuprajenjomaj njeje ničo rjec. Ale jednostronska orientacija na narcistisce definowane indiwiduelne derjeměće zadźěwa wonej ekstasy. Wona drje w prěnim rjedźe nima z woporom ničo činić, wšako słuži wědomnje so woporowacy čłowjek, snano samo myto w njebjesach wočakujo, bóle swójskemu rjekowstwu, potajkim poćahej k sebi samomu. Mjeztym zo nastawa ryzy eksistencielna ekstasa w so zhubjenju, bjez toho zo wěš, što na kóncu při tym wuńdźe. Tuta njeposrědnja poddanosć bjez wobličenja, hač so wšo zadani, je z wuměnjenjom wotewrjenosće čłowjeka z ćěłom a dušu napřećo móžnosći wozbožaceho so zhubjenja.

Wjeselo a lóšt stej płodaj ekstasy, nic nawopak a tohodla njemóžeš sej z wosebitymi žiwjenskimi technikami zbožo wuhotować, ale maksimalnje prawdźepodobnosć njezboža pomjeńšić. Kultura wjesela je kultiwěrowanje ekstasy. Potom njeje prašenje prěnjotne, što móhli wobchować a zachować, ale kak móžemy so zhromadźe a mjez sobu zwjeselić, wšako je hižo Nietzsche hladajo na křesćanow skoržił, zo woni dosć wumóženje njewupadaja. Kóždežkuli kulturne herbstwo ze zańdźenosće změje přichod, jeli so přeco zaso a w načasnej formje ze sćělesnjenjom eksistencielneje čłowjeskeje žadosće za ekstasu stawa.

Tajkale kultura je emancipatoriskeho razu, je njewotwisna wot tak mjenowanych wulkich idejow pozdatnje wulkich muži. Tych chcemy so wzdać; wuńć bjez nich na swěće komunikaciskich syćow - to by zmysłapołna perspektiwa była.

Chceće swoje měnjenje k tutemu přinoškej wozjewić?
Wobdźělće so na našej diskusiji!